مدل ۵ لایه ای NIST

این مدل معماری از ۵ لایه تشکیل شده که اجزی مختلف معماری سازمان رو نمایش میده.

  • لایه معماری کسب و کار
  • لایه معماری اطلاعاتی
  • لایه معماری سیستم های اطلاعاتی
  • لایه معماری دیتا
  • لایه معماری فناوری (سخت افزاری نرم افزاری و ارتباطاتی)

NIST یه ابزار مدیریتی هست که ارتباطات درونی محیط کسب و کار، اطلاعات و فناوری سازمان رو نمایش میده. در هرم NIST هر لایه در خدمت لایه بالاتر هست و ملزومات لایه پایینی خودش رو تعیین می کند.

NIST
NIST

لایه معماری کسب و کار :  فرآیند های کسب و کار بنیادین سازمان رو توصیف می کند که از ماموریت ها و چشم اندازهای سازمانی حمایت می کنند. این لایه تحلیلی سطح بالا از فعالیت های سازمان برای حمایت از ماموریت ها اهداف و چشم انداز سازمان ارایه می کند. این لایه اساسی ترین و پایه ای ترین لایه معماری سازمان هست چونکه به ندرت بر اساس تحولات اجتماعی امکان تغییر دارن. این معماری توسط مدیریت ارشد سازمان تعیین میشه.

لایه معماری کاری دو تا نقشه داره :

  • نقشه وضع موجود سازمان
  • نقشه وضع مطلوب سازمان

لایه معماری کسب و کار شامل مستندات جامعی از موارد ذیل هست :

  • ساختار سازمان
  • ماموریت های سازمان
  • اهداف کاری سازمان
  • وظایف کاری سازمان
  • فرآیندهای سازمان
  • فعالیت های سازمان
  •  اطلاعات سازمان

که مرنباط با نیازهای فعلی و آتی سازمان هست و در نقشه های بالا (وضع موجود سازمان و وضع مطلوب سازمان) تهیه میشه. این معماری مرکز شبکه اطلاعاتی سازمان محسوب میشه و دیگر لایه های معماری سازمان رو هدایت و توانمند (Enable) می کنه.

لایه معماری اطلاعات : این لایه اطلاعات مورد استفاده بوسیله سازمان در فرآیندهای کسب و کار رو تحلیل و آنالیز میکنه. در این لایه اطلاعات و نحوه گردش اطلاعات در سازمان تعیین و مشخص میشه. علاوه بر این ارتباط میان جریان های مختلف اطلاعاتی در همین مولفه توصیف و تشریح میشه. موحودیت های اطلاعاتی در این لایه از نوع موجودیت های سازمانی هستند و نه موحودیت های منطقی و یا فیزیکی.

این لایه به این سوالات پاسخ می دهد :

  • چه اطلاعاتی در سازمان تولید می شود ؟
  • چه کسانی به این اطلاعات Access دارند ؟
  • چگونه این اطلاعات برای تصمیم گیری و انجام برنامه ها و فعالیت های کاری روزمره استفاده میشه ؟

چه افرادی در این لایه درگیر هستند ؟

  • مدیریت ارشد
  • مدیریت میانی (مدیران میانی)
  • همه تصمیم گیرندگان سازمانی

لایه معماری سیستم های اطلاعاتی (برنامه های اطلاعاتی) : در واقع تو این لایه دیتای ما به اطلاعات تبدیل میشه و دریافت، تغییر و مدیریت اطلاعات کسب و کار سازماندهی میشه و با برخی دیاگرام ها نحوه استقرار Component ها مشخص میشه.

لایه دیتا : این لایه مشخص میکنه که دیتاهای سازمانی چطور باید نگهداری بشن چطور بهشون Access داشته باشیم و چطور مورد استفاده قرار بگیرن. در واقع محتوا ، شماتیک پایگاه داده های سازمانی رو مشخص میکنه و الگوی ذخیره سازی دیتا توی سیستم رو تعیین میکنه. همینطور میاد مشخص میکنه که دیتاها و ارتباطات بین دیتاها تو سیستم اطلاعاتی به چه شکل هست. مساله دیگه اینکه تغییر و تحول تو این لایه بیشتر از لایه اطلاعات هست.

لایه فیزیکی (فناوری) :  پایین ترین لایه معماری سازمان هستش که به توصیف زیرساخت های سطح بالا برای حال و آینده سازمان می پردازه که شامل موارد ذیل میشه :

  • سخت افزار سیستمی
  • نرم افزار سیستمی
  • شبکه
  • فناوری اطلاعات
  • پایگاه های داده

برای دریافت اطلاعات بیشتر به این مقاله خوب از مهندس حمید صاحب خرد مراجعه کنید.

این مقاله هم برای کسب اطلاعات بیشتر مناسب هست که در هسته پژوهشی سیستم های اطلاعاتی منتشر شده است.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *