چارچوب C4ISR

چارچوب C4ISR بصورت کاملا مستقل از چارچوب زکمن در ابتدای کار در وزارت دفاع آمریکا برای معماری سیستم های اطلاعاتی نظامی تهیه شد بود اما پس از مدتی در دیگر عرصه های معماری سامانه های اطلاعاتی خود را مطرح کرد.

چارچوب مبتنی بر سه دیدگاه :

  • دیدگاه عملیاتی : برطرف کننده نیازهای اطلاعاتی و ارتباطی است.
  • دیدگاه سیستمی : امکانات و خصوصیات را با نیازهای عملیاتی مرتبط می سازد.
  • دیدگاه تکنیکی : بیان کننده استانداردها و قوانین است.

در ادامه این چارچوب به DoDAF تغییر پیدا کرد و در پایان قابلیت پشتیبانی از سرویس گرایی به آن افزوده شد.

البته باید گفت C4ISR بر مبنای DoD بوده با رویکرد System Engineering و پیاده سازی خوبی از DoD بوده است.

عمده تفاوت چارچوب زکمن با C4ISR در این بوده است که در زکمن فرآیند انجام عمل را در دستور کار خود ندارد بر خلاف C4ISR که تمرکز بر انجام کار دارد.

محصولات C4ISR به دو بخش تقسیم می شوند :

  • ضروری
    • برای ارایه معماری فاینال به مدیران پروژه ارایه می شود. آنهایی که به حسب احتمال اطلاعات فنی زیادی ندارند.
  • پشتیبان

این چارچوب دارای ۶ رهنمون است که با هم آنها را می بینیم :

  • محصولات ضروری حتما می بایست موجود باشند.
  • محصولات پشیتبان استاندارد زمانی استفاده شوند که حکم کمکی را داشته باشند یا مورد نیاز باشند.
  • از واژگان و اصطلاحات عامه استفاده کنید
  • روابط International و Shared را بصورت Standard توضیح دهید.
  • نیازمندی های تعامل پذیر را بصورت Standard توضیح دهید.
چارچوب DoD C4ISR
چارچوب DoD C4ISR
شمایتک DoDAF نسخه 1.5
شمایتک DoDAF نسخه ۱٫۵
شماتیک DoDAF نسخه 2
شماتیک DoDAF نسخه ۲

برای دریافت اطلاعات بیشتر به این صفحه نگاهی بیاندازید.

 

 

 

چارچوب زکمن

چارچوب زکمن دارای شش جنبه می باشد :

  1. داده
  2. فرآیند
  3. مکان
  4. اشخاص
  5. زمان
  6. اهداف

این چارچوب نقشی حیاتی در ایجاد FEAF (Federal Enterprise Architecture Framewrok) ایفا کرده است.

چارچوب زکمن یک ساختار منطقی است که تلاش می کند دید جامعی از فناوری اطلاعات سازمان به ما نشان دهد. این چارچوب دیدگاه های متعدد و دسته بندی محصولات کسب و کار را میسر می سازد. زاییده افکار جان زکمن در ۱۹۸۷ در قالب معماری سازمانی و معماری سیستم های اطلاعاتی منتشر شد. چارچوب وی سعی در جمع آوری و اصلاح قوانین اصول قدیمی را در دستور کارش قرار داد. چارچوب وی مستقل از هرگونه ابزار و متدولوژی هایی است که در آی تی سازمانی استفاده می شود.

توجه شما را به خطی جالب از مقاله IBM در رابطه با چارچوب زکمن جلب می کنم :

very cell in the Zachman Enterprise Architecture Framework represents the intersection of a particular focus and a perspective

هر سلول از چارچوب زکمن نشان دهنده طلاقی یک فعالیت خاص با یک دیدگاه خاص است.

چارچوب زکمن مشخص می کند که چطور دیدگاه ها یا چشم اندازها با توجه به قواعد خاصی و انتزاعی با هم ارتباط دارند. چارچوب وی یک جدول ۳۶ سلولی با ۶ سطر و ۶ ستون است.

سطرها شامل موارد ذیل می باشند :

  • حوزه دید
  • مدل کسب و کار
  • مدل سیستمی
  • مدل فناوری
  • مولفه ها
  • سیستم کاری

ستون ها هم  شامل موارد ذیل می باشند :

  • چه کسی؟
  • چه چیزی؟
  • چه زمانی؟
  • چه مکانی ؟
  • چرا ؟
  • چگونه ؟
چارچوب زکمن

اما چرا این چارچوب فراگیر شد ؟ علت را می توان در Flexibility بالایش دانست که در Application ها بسیار قابل استفاده است. البته باید گفت این چارچوب شاید به قدر کافی به روز نباشد ولی سایر چارچوب های امروزی ایده خود را از این چارچوب گرفته اند. اما اینکه چرا این چارچوب فراگیر شد بسته به عواملی است که با هم مرور می کنیم :

  • سادگی در کار و یادگیری Simplicity
  • جامعیت Comprehensive

اما این چارچوب نقصان هایی هم دارد :

  • عدم بحث و بررسی در خصوص امنیت Lack of Security Topic Discussion
  • عدم بحث و بررسی در خصوص قوانین و استانداردهای مرحله گذار
  • عدم وجود ابزار و متدولوژی مشخص

برای مطالعه مفید و مختصر به این منبع نگاهی بیندازید. نوشته ای کوتاه ولی خوب از Margaret Rouse .

برای بررسی جامع فریم ورک زکمن به این نگاره در سایت IBM هم نگاهی بیندازید که بسیار خوب است.

 

 

 

معماری سازمانی از دیدگاه Zachman

معماری سازمانی از دیدگاه Zachman شاید مختصر ولی مفاهیم جامعی را در خود تنیده است

مجموعه ای از ارائه های تشریحی (به صورت مدل) در ارتباط با توصیف یک مرکز به ۲ شرط :

  • منطبق با نیازمندی های مدیریت تولید شده باشد (Quality)
  • قابلیت نگهداری داشته باشد (Changeability)

جالب است بدانید زکمن ماتریس معروفش را از نقاشی دخترش الهام گرفته است.

فریم ورک زکمن
فریم ورک زکمن

اما ببینیم دولت الکترونیک آمریکا در تعریف “معماری سازمانی” می گوید ؟

  1. دیتابیسی از داده های استراتژیک که ماموریت را مشخص می کند. (Mission Definer)
  2. اطلاعات ضروری برای انجام ماموریت (Necessary Information)
  3. تکنولوژی های ضروری برای انجام ماموریت (Necessary Technologies)
  4. مراحل گذار برای پیاده سازی تکنولوژی های جدید هنگام دگرگونی احتیاجات
    1. سبک (معماری) موجود
    2. سبک (معماری) موردنظر (مطلوب)
    3. برنامه گذار (transition plan)

بطور خلاصه باید چنین گفت : معماری سازمانی یعنی فهم اِلمان های گوناگونی که سازمان از آنها تشکیل شده است و چگونگی برقراری ارتباط بین این اِلمان

اما جای این سوال باید در ذهنمان خطور کند که اصلا چرا معماری سازمانی ؟ چه نیازی هست به این دانش ؟

در جواب این سوال شما را به شنیدن کلام جان زکمن دعوت می کنم. وی محرک اصلی خود را از ارائه معماری سازمانی چنین عنوان می کند :

حل مشکل پیرامون پیچیدگی سیستم های اطلاعاتی و سعی در بهبود مدیریت بر آن

پس نقطه قوت و رسالت اصلی معماری سازمانی را باید Complexity Elimination در سازمان دانست. علاوه بر این معماری سازمانی توانسته در حوزه Complexity Management ورود کند و بر بهبود مدیریت پیچیدگی ها فائق آید.

با هم مزایای این دانش مورد نیاز فعلی شرکت های کلان ایران را یادآور می شویم :

  • آسانی در Outsourcing (برون سپاری)
  • نیاز شدید به Information Sharing (اشتراک گذاری اطلاعات)
  • پاسخگویی به میزان تغییرات زیاد در حرفه های مختلف سازمان
  •  Redundancy Elimination in Information Systems(از بین بردن افزونگی در میان سیستم های اطلاعاتی)
  • کاهش هزینه های IT Development
  • کاهش هزینه های Complexity Management

دکتر فریدون شمس که موسس این رشته در ایران بوده اند مهمترین نتیجه معماری سازمانی را موارد ذیل عنوان می دارند :

  • بهبود فرآیندها و روش ها در ماموریت های سازمانی
  • ایجاد نظامی یکدست و قابل مقایسه در توصیف سیستم ها و یکپارچگی IT